Duurzaam bodembeheer Utrecht-West

Duurzaam bodembeheer Utrecht-West

Om in Utrecht-West op bedrijfsniveau de mineralenkringloop verder te sluiten, zijn bij dit project geschikte maatregelen voor veenbodems onderzocht. Thema’s als voeding, mest, bodemkwaliteit, slotenonderhoud en erfafspoeling zijn daarbij meegenomen.

35 boeren verdeeld over 3 studiegroepen verzamelden en bespraken bedrijfsgegevens om efficiënter met mineralen om te gaan. Zij pasten ook diverse maatregelen toe om de N-, P- en C-kringloop op hun bedrijf beter te sluiten. Omdat er binnen de studiegroepen veel vraag was naar kennis over de kringloopwijzer, heeft de Stuurgroep Landbouw Utrecht-West samen met het programmabureau in 2014 de subsidieregeling Studiegroepen Kringlooplandbouw in het leven geroepen. Daarvan maakten zo’n 100 melkveehouders in Utrecht-West gebruik.

In studiegroepverband haalden de 35 deelnemers aansprekende resultaten: als alle veehouders in Utrecht-West het niveau zouden halen van de beste 20% van de deelnemers, zou per jaar, bij een totale productie van 540 miljoen kilogram melk, 557 ton N uit NH3 niet meer de lucht in gaan. Dit rekende Barend Meerkerk van PPP-Agro Advies uit. In zijn berekeningen van het N-overschot in de bodem hield hij ook rekening met de verschillen tussen klei en veen.

Meerkerk: ‘Op veengrond is het bodemoverschot voor stikstof gemiddeld 333 kg N per hectare, tegen 174 kg op kleigrond. Dit verschil komt voor een belangrijk deel door de mineralisatie van veen. Bij de beste 20% van de deelnemers aan het project Duurzaam Bodembeheer was het overschot respectievelijk 307 kg N per hectare op veen en 139 kg N per hectare op klei. Vertaal je deze circa 30 kg reductie naar de 34.750 hectare land van de melkveehouderij in Utrecht-West, dan kom je uit op een totale besparing van 1.075 ton N per jaar!’

Op vergelijkbare wijze is het P2O5-overschot in de bodem volgens Meerkerk met 292 ton te reduceren. Mits alle veehouders in Utrecht-West net zo goed zouden scoren als de uitblinkers binnen het project. De resultaten geven volgens hem aan dat er voor veel bedrijven nog volop mogelijkheden zijn om efficiënter te produceren. De resultaten van de studiegroepen zijn gebundeld in 4 brochures over mest, voeding, koe en bodem in en meerdere artikelen.

Binnen het project was ook een zogeheten Innovatieraad actief, om de kringloopaanpak op melkveebedrijven in het veenweidengebied te vertalen naar landbouw- en milieubeleid van overheden. En naar duurzaamheidsambities van partijen in de zuivelketen.

De Innovatieraad kwam met een aantal aanbevelingen. Deze staan deels aan de basis voor de Proeftuin Veenweiden en de Proefpolder Kringlooplandbouw.

Het project startte in 2012 en is in 2016 afgerond. Provincie Utrecht en Europa in het kader van de Agenda Vitaal Platteland zorgden voor de financiering. De uitvoering was in handen van een consortium van ETC, PPP Agro Advies, Veenweiden Innovatiecentrum en Boerenverstand. Bij het project waren ook LTO Noord, de agrarische natuurverenigingen en de waterschappen AGV en HDSR betrokken.

Project Duurzaam bodembeheer Utrecht-West
Uitvoerder ETC, PPP Agro Advies, Veenweiden Innovatiecentrum en Boerenverstand

Gepubliceerd op